Qulaqlarınızı qulaqcıqlardan qoruyun.

Məcid Musayev07.06.2018 285

Səhər yeməyi zamanı qulaq asdığınız veriliş, iş yerinizdəki səs-küydən uzaqlaşmaq üçün özünüzü köklədiyiniz klassik musiqi və ya idman etdiyiniz zaman dinlədiyiniz mahınlar siyahısı - bunların zərərli olduğunu düşünmüsünüzmü?

Müasir günümüzdə əksəriyyətimiz gün ərzində, heç olmasa, bir dəfə qulaqcıqları taxaraq nəyəsə qulaq asırıq. Bəziləri isə qulaqcıqlarsız həyatlarını təsəvvür belə edə bilmirlər. 

Lakin mütəxəssislər (eləcə də valideynlər) böyüməkdə olan nəslin vaxtından əvvəl karlıqdan əziyyət çəkməsindən çox narahatdır. 

Məsələ ilə bağlı öz fikrini bildirən professor Devid Makallin qeyd edir ki, bu mövzu alim və həkimlərin ciddi narahatlığına səbəb olur. Çünki bu gün insanlar səyahətə çıxanda və ya evindən bir küçə aralıda yerləşən mağazaya gedəndə belə qulaqcıqlardan istifadə edir, lakin onlar məqbul hesab edilən səs həddindən bixəbərdilər. 

Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının (ÜST) hesabatına görə, hal-hazırda 1 milyarda yaxın gənc vaxtından əvvəl eşitmə qabiliyyətini itirmək təhlükəsi ilə üz-üzədir. Buna səbəb (smartfonlar daxil olmaqla) daşına bilən kiçik səsötürücü cihazlardır.

ÜST qeyd edir ki, bu təhlükə təkcə gəncləri əhatə etmir. Gündəlik olaraq 90 dəqiqədən artıq qulaqcıqdan istifadə edən hər kəs eşitmə qabiliyyətini zədələyə bilər. 

Avstraliya Milli Akustika İnstitutunun apardığı araşdırmanın nəticəsinə görə, ölkədə qulaqcıqlardan istifadə edən hər 10 insandan biri musiqinin səsini 85 desibeldən yuxarı qaldırır. Bu isə (səsin gücünə görə) işləyən otbiçənin yanında dayanmaq deməkdir.

Professor Makallin deyir ki, gənc yaşlarınızda eşitmə qabiliyyətinizdə problemlər yarandığını hiss etdikdə artıq çox gec olacaq. “Eşitmə qabiliyyətinizi qorumağı indidən düşünməli və indidən zəruri addımlar atmalısınız”, - deyə professor qeyd edir.

Bugünkü statistikaya görə, dünya üzrə qulaqcıqlardan istifadə edən hər 10 nəfərdən 6-nın yaxın gələcəkdə eşitmə qabiliyyəti ilə problemlər yaşayacağı proqnozlaşdırılır. 

Alimlər hesab edirlər ki, 2050-ci ilə qədər bu rəqəm hər 10 nəfərdən 4-nə enəcək. Buna təsir edən amil nəslin qocalması və onsuz da, səs-küylü olan ətraf mühitin təsiridir. 

“Konsertlərdən sonra mən yenə də səs eşidirəm”

DJ kimi çalışan Elizabet Rous gənc nəslin bir çox nümayəndələri kimi həyatını qulaqcıqlarsız təsəvvür etmir. Lakin bir neçə il ərzində yeni açılan və artıq məşhur olan klublarda konsertlərdən sonra 27 yaşlı DJ tinnitusun (qulaqda səs) ilk əlamətlərini özündə hiss etməyə başladı.

Tinnitus (qulaqda səngiməyən uğultu) eşitmə qabiliyyətinin zədələnməsinin ilk əlamətidir. DJ sözlərinə görə, konsertlərdən sonra evində, sakit yataq otağında yatmağa çalışdığı bir zaman qulağındakı uğultu buna imkan vermir. “Elə bil, konsertin kiçik bir hissəsi qulağımda davam edir”, - deyə DJ əlavə edib.

Eşitmə qabiliyyətini və zövq aldığı işi itirməmək üçün Elizabet bu problemə çarə tapdı. Artıq o, qulaqları üçün xüsusi (qulaq formasında) qoruyucu yastıqlar əldə edib. İndi o, konsert zamanı qulaqcıqları taxmamışdan öncə bu yastıqları qulağına yerləşdirir daha sonra onların üzərindən qulaqcıqları taxır. Nəticədə həddən artıq möhkəm səs Elizabetin qulaqları üçün, sanki, uzaqdan və aşağı tonla gəlir. 

Bahalı qulaqcıqlar sizin eşitmə qabiliyyətinizi qoruyurmu?

Mütəxəssislər qeyd edirlər ki, qulaqcığın bahalı və ya ucuz olmasının eşitmə qabiliyyətinə bilavasitə heç bir təsiri yoxdur. Eşitmə qabiliyyətinizi qorumaq üçün gün ərzində qulaqcıqlardan 90 dəqiqədən çox istifadə etməyin. Ən əsası da qulaq asdığınız musiqi (səs) 80 desibeldən yuxarı olmamalıdır. Bunu müəyyən etməyin çox sadə bir yolu var. Əgər qulaqcıqda səsləndirdiyiniz musiqini ətrafınızdakılar da eşidirsə, demək, səs 80 desibeldən çoxdur, onu mütləq azaltmaq lazımdır. 

Bu sarıdan klassik operaya və ya ağır roka qulaq asmağınızın heç bir fərqi yoxdur. Əsas məsələ səs həddi və qulaqcıqlardan istifadəetmə müddətidir.

Professor Makallin sözlərinə görə, bu sahədə qulaqcıq istehsalçılarının üzərinə ciddi məsuliyyət düşür, ancaq bu qulaqcıq istifadə edən şəxsin üzərində də məsuliyyəti götürmür. 

Smartfonunuz və ya aldığınız digər musiqi cihazının üstündə verilən qulaqcıqlar məqbuldur, lakin onlardan istifadə zamanı siz səs həddinə riayət etməlisiniz. Professor qeyd edir ki, bəzi smarftonların daxilində quraşdırılmış təhlükəsizlik sistemi də var ki, o özü qulaqcıqda səs çox yüksək olduqda onu avtomatik azaldır, amma bir çox smartfon sahibləri bu sistemi dərhal tapıb onu söndürürlər.

Professor bas effekti verən qulaqcıqlardan istifadə edilməsini tövsiyyə edir, çünki bu kimi qulaqcıqlar səsi daha təmiz ötürür və istifadəçi elə ilk dəqiqədən (səsi yaxşı eşitdiyi üçün) səs həddini özünə görə tənzimləyə bilər. 

Bəs uşaqlar?

Bu gün böyüməkdə olan uşaqlar gözlərini dünyaya açdığı andan daşına bilən kiçik səsötürücü cihazları görür və onlardan istifadə edirlər. 

Professor Makallin qeyd edir ki, balaca uşaqların valideynləri övladlarının eşitmə qabiliyyətinə çox ciddi yanaşmalıdırlar. Övladlarını yüksək səsin təsirindən qorumaq üçün valideynlər səs həddi avtomatik idarə edilən (əvvəlki mətndə bu haqqda söhbət etdik) cihazlar ala bilərlər. Bununla da övladınız səs həddini özü istədiyi kimi artıra bilməyəcək. Sistem buna icazə verməyəcək. Səs həddini siz valideynlər müəyyən edəcəksiniz.

Ya da artıq nisbətən böyümüş övladınız öz otağında, öz kompüterində videoya baxırsa, siz “Google Chore” brauzerinə səs həddinə limit qoyan tətbiqetmə yükələyə və səsin maksimal məqbul həddini təyin edə bilərsiniz.

Mütəxəssislərin sözlərinə görə, hər bir kəs zərərli qida, alkoqol və ya ultrabənövşəyi günəş şüalarına yanaşdığı qədər səs həddinə də eyni formada yanaşmalıdır. 

Məsələn, əgər axşam səs-küylü bir konsertə gedəcəksinizsə, bütün gününüzü qulaqcıqlarınızla keçirməyin. Axşama qədər qulağınıza istirahət verin. 

Bu gün eşitmə qabiliyyətinizi qorumasanız, sabah yarana biləcək fəsadları aradan qaldırmaq çox çətin ola bilər. 

Məcid Musayev

Oxatan bürcündən olan Məcid bütün dünyanı səyahət etmək arzusundadır. Pasport, miqrasiya və Hi-Tech mövzularında xəbərlərlə maraqlanırsınızsa bizim çoxbilmişi izləyin. Məqalələri

Oxşar məqalələr

Hərraclarda satılmış 10 ən bahalı brilliantlar

Məcid - 26.11.2018 61
Noyabrın 13-də Cenevrənin (İsveçrə) məşhur “Christie’s” (Kristis)  hərracında dəyəri 50,3 milyon İsveçrə frank (50 milyon dollar) olan, 19 karatlı “Pink Legacy” (Çəhrayı irs) brilliantı ilə bəzədilmiş platin üzük satılıb. Bununla da &...
Davamı

Müxtəlif ölkəkərdə qadağan olunan sadə məhsullar

Məcid - 26.11.2018 39
Bəzi ərzaqlar (məhsullar) var ki, onlar insan səhhətinə ciddi ziyan vura bilərlər. Elə məhsullar da var ki, onları asanlıqla qonşu marketdən almaq mümkündür. Lakin heç düşünmüsünüz ki, sevimli sousunuz və ya mövsümi aldığınız meyvələrin hansıs...
Davamı

Külək turbinləri necə işləyir?

Şahvaris - 07.11.2018 87
Havanın bir maye olduğunu təsəvvür etmək çətindir. Çünki hava görünməzdir. Mayedən fərqli olaraq, hava daha tez hərəkət edir və bütün ətraf mühitini əhatə edir. Havanın bu xüsusiyyətini kinetik enerjiyə çevirmək prosesi “Wind Energy&...
Davamı

Məhkəmədə nümayəndəliyin ləğvi mövzusu

Hikmət - 02.11.2018 144
Bu mövzunun Nümayəndəliyin ləğvi adlandırılması əslində bu məsələyə düzgün yanaşma deyil. Çünki nə nümayəndəlik nə də məhkəmədə nümayəndəlik ləğv olunmayıb. İstənilən şəxs sizi istənilən bir dövlət qurumunda etibarnamə ilə təmsil edə bilər. Yalnız məhkə...
Davamı

DƏVƏT: "QAN VER, XİLAS ET!"

Rəvanə - 24.10.2018 81
Azərbaycanda yayılmış əsas xəstəliklərdən biri Talassemiya xəstəliyidir. Bu xəstəlik haqqında danısmaq mənim üçün nə qədər çətindirsə, bir o qədər də vacibdir. Lakin nə qədər çətin olsa da, real şahid olaraq bu xəstəlik haqqında cəmiyyətimizin maarifləndirilməsi və aks...
Davamı

18 Oktyabr - Dövlət müstəqilliyi günüdür!

Səbuhi - 18.10.2018 46
Azərbaycanın Dövlət Müstəqilliyi günü — Azərbaycan tarixinin ən mühüm günlərindən biri. Hər il 18 oktyabrda qeyd edilir. XX əsrin sonlarında SSRİ-nin dağılması ilə yaranan tarixi şərait nəticəsində Azərbaycan dövlət müstəqilliyini bərpa etmişdir. 19...
Davamı

Çirkli avtomobil üzərində şəkil çəkmək sənəti və ya Texas üsülu ilə suya qənayət.

Səbuhi - 10.10.2018 166
Texaslı rəssam Skot Veyd (Scott Wade) sübut etdi ki, çirkli avtomobillər gözəl sənət əsərləri yaratmaq üçün kətan rolunu oynayır. Bu sənətin ustası olmaq üçün, sənətkar bir çox sınaq və səhvlərdən keçərək, müxtəlif alətlər və fırl...
Davamı

Azərbaycan insanının 2 əsas problemi...

Nihad - 01.10.2018 128
  Problemlərimizin çox olduğunu düşünürəm,ancaq onlardan bəziləri daha geniş miqyaslıdır və insanların həyat tərzlərinə və ümumilikdə həyatlarına daha çox təsirlidir. Azərbaycan insanının yaşadığı 2 əsas problemi qeyd etmək istəyirəm! Bu 2 problemin müə...
Davamı

İnsan Yupiterə enə bilərlərmi?

Məcid - 26.09.2018 271
Bu və ya digər planeti dərindən və dəqiq tətqiq etməyin ən yaxşı yolu onun üzərinə enməkdir. Məhz bu kimi tətqiqatları aparmaq üçün insanlar Ay, Venera, Mars Saturnun peyki olan Titana kosmik aparatlar göndəriblər. Lakin Günəş sistemimizdə heç vaxt dəqiq tət...
Davamı

Salamat qal

Dilşad - 24.09.2018 682
... Xəyalıma gətirməkdə aciz olduğum üzünü, hər gün, bəlkədə yüzlərlə adam görür, işdə, mağazada, metroda, küçədə, qonaqlıqda, hər yerdə...adicə qarşılaşıb gedirlər. Biz də qarşılaşdıq... Gözləmədiyim anda, gözləmədiyim  məkanda... Bax...
Davamı